diff --git a/Les01-Introductie-AI/Les01-Docenttekst-Notes.md b/Les01-Introductie-AI/Les01-Docenttekst-Notes.md index 3240105..e270041 100644 --- a/Les01-Introductie-AI/Les01-Docenttekst-Notes.md +++ b/Les01-Introductie-AI/Les01-Docenttekst-Notes.md @@ -64,7 +64,12 @@ ### Slide 7: Wat is AI? - "Wat ís eigenlijk AI?" -- **🎤 INTERACTIE:** "Noem eens voorbeelden van AI die je vandaag al hebt gebruikt?" (verwacht: Spotify, Google Maps, autocorrect, gezichtsherkenning) +- **🎤 INTERACTIE:** "Noem eens voorbeelden van AI die je vandaag al hebt gebruikt?" + - **Spotify/Netflix:** "Analyseert je gedrag, voorspelt wat je leuk vindt" + - **Google Maps:** "Voorspelt verkeer, berekent snelste route" + - **Autocorrect:** "Letterlijk next-word prediction, zoals ChatGPT" + - **Gezichtsherkenning:** "Patroonherkenning in pixels" + - **Als niemand antwoordt:** "Je telefoon vanochtend - getypt? Autocorrect. Route? Google Maps. Muziek? Spotify kiest voor je. Allemaal AI." - AI = computersystemen die taken uitvoeren waarvoor normaal menselijke intelligentie nodig is - Patronen herkennen, beslissingen nemen, taal begrijpen en genereren - **Narrow AI (Weak AI):** goed in één specifieke taak - ChatGPT is hier een voorbeeld @@ -75,7 +80,8 @@ ### Slide 8: Hoe werken LLMs? - "Hoe werkt ChatGPT eigenlijk?" -- **🎤 INTERACTIE:** "Wat denken jullie dat er gebeurt als je iets typt? Heeft iemand een idee?" (laat 2-3 studenten raden) +- **🎤 INTERACTIE:** "Wat denken jullie dat er gebeurt als je iets typt?" + - **Kort antwoord:** "Het voorspelt steeds het volgende woord. Meer niet. Maar het doet dat zó goed dat het lijkt alsof het 'denkt'." - LLM = Large Language Model - Getraind op miljarden pagina's tekst - boeken, websites, Wikipedia, code - **Kernvraag die het geleerd heeft:** "Als ik deze woorden zie, wat is het meest waarschijnlijke volgende woord?" @@ -83,6 +89,9 @@ - Token voor token voorspellen wat er daarna komt - "Het lijkt alsof ze begrijpen wat je zegt, maar er zit geen bewustzijn in" - "Geavanceerde statistische patroonherkenning op ongekende schaal" +- **🎤 INTERACTIE:** "Als LLMs alleen maar voorspellen, hoe kunnen ze dan creatieve ideeën genereren?" + - **HOW:** Model heeft miljarden teksten gelezen met concepten naast elkaar. 'Koffie' bij 'ochtend', 'strand' bij 'zon'. Vraag je 'café op Mars' → combineert patronen van beide. + - **WHY voelt het creatief?** Combinatie is nieuw voor jou, ook al zijn losse onderdelen dat niet. Geen echte intentie/inspiratie, maar mixt kennis op nieuwe manieren. --- @@ -93,6 +102,10 @@ - "koffie" en "thee" = dichtbij / "koffie" en "fiets" = ver uit elkaar - **Voorbeeld:** "Ik drink koffie met..." → wat komt er? → "melk" of "suiker" - Model berekent kans per woord, kiest (meestal) meest waarschijnlijke +- **🎤 INTERACTIE:** "Als je ChatGPT 10x dezelfde vraag stelt, krijg je dan 10x hetzelfde antwoord?" (handopsteken ja/nee) + - **Antwoord: Nee!** Er zit bewust randomness in = temperatuur parameter + - **Wat is temperatuur?** Model berekent: 'melk' 60%, 'suiker' 35%, 'room' 5%. Lage temp → kiest altijd 'melk'. Hoge temp → gooit dobbelsteen, kiest soms 'suiker' + - **Waarom?** Anders steeds exact hetzelfde = robotachtig. Variatie maakt het menselijker/creatiever - "Dit verklaart waarom je soms briljante antwoorden krijgt en soms onzin" --- @@ -107,6 +120,11 @@ - Restaurants met verzonnen namen en adressen - **Waarom?** Model voorspelt wat WAARSCHIJNLIJK is, controleert niet of het WAAR is - **Praktisch:** Verifieer altijd! Kopieer nooit blindelings code. Check of libraries bestaan. Test je code. +- **🎤 INTERACTIE:** "Hoe herken je een hallucinatie? Wat zijn rode vlaggen?" + - **Té specifieke details** (cijfers, datums, namen) → WHY: vult gaten met wat 'waarschijnlijk' klinkt + - **Bronnen die niet te vinden zijn** → WHY: genereert tekst die LIJKT op bronvermelding + - **Onbekende npm packages** → "Ik heb zelf meegemaakt dat ChatGPT bleef volhouden dat een package bestond, zelfs 'documentatie' genereerde, terwijl code steeds errors gaf!" + - **Verdacht zelfverzekerd over obscure onderwerpen** → WHY: weet niet wat het niet weet - "AI is een tool, geen orakel. Behandel het als een enthousiaste junior die soms dingen verzint" - **Regel: Vertrouw, maar verifieer!** - **🎤 INTERACTIE:** "Wie heeft dit zelf meegemaakt? Dat ChatGPT iets verzon?" (laat 2-3 studenten ervaring delen) @@ -124,7 +142,9 @@ --- ### Slide 12: Gratis AI Opties -- "Moet je betalen voor AI? Nee!" +- "Moet je betalen voor AI?" +- **🎤 INTERACTIE:** "Wie betaalt er al voor een AI tool? ChatGPT Plus, Claude Pro?" (tel handen, vraag 1-2 waarom) - "En de rest - waarom niet?" (verwacht: gratis werkt prima, te duur, weet niet wat je extra krijgt) +- "Voor deze cursus hoef je niks te betalen!" - **ChatGPT Free:** GPT-5, afbeeldingen uploaden, documenten, code - **Claude Free:** Sonnet 3.5, uitstekend voor lange teksten - **Gemini Free:** handig als je in Google ecosysteem zit @@ -149,7 +169,6 @@ ### Slide 14: Welke tool voor welke taak? - "Welke is het beste? Hangt af van wat je wilt" -- **🎤 INTERACTIE:** "Stel: je moet een PDF van 50 pagina's samenvatten. Welke tool?" (handopsteken, bespreek kort) - **Snelle code snippets:** ChatGPT of Claude, beide goed - **Lange documenten:** Claude (grotere context window) - **UI componenten:** v0.dev (straks!) @@ -187,7 +206,11 @@ - **Privacy feature!** - "Temporary Chat" bij nieuwe chat - Gesprek wordt niet opgeslagen, niet gebruikt voor training -- **Wanneer gebruiken?** Gevoelige info, client data, bedrijfscode, persoonlijke gegevens +- **🎤 INTERACTIE:** "In welke situaties zou je tijdelijke chat willen gebruiken?" + - **Klantgegevens/bedrijfsdata** → WHY: Kan gebruikt worden voor training. Jouw data in iemand anders' antwoord = datalek + - **Medische/persoonlijke info** → WHY: AVG/GDPR - mag niet delen met derden (OpenAI = derde partij) + - **Interne bedrijfscode** → WHY: Intellectueel eigendom - geheime algoritme in trainingsdata +- "Tijdelijke chat voorkomt dit - niet opgeslagen, niet voor training" - "Voor deze cursus maakt niet uit, maar onthoud voor professioneel werk" --- @@ -254,15 +277,19 @@ - Prompt = de instructie die je aan AI geeft - **Cruciaal inzicht:** kwaliteit antwoord hangt af van kwaliteit vraag - **Garbage in = garbage out** -- Vage vraag → vaag antwoord -- Specifiek → specifieke, bruikbare output +- Vage vraag → vaag antwoord / Specifiek → specifieke, bruikbare output - "Dit is een vaardigheid - en je kunt het leren" --- ### Slide 24: Slecht vs Goed -- **🎤 INTERACTIE:** "Hier staat: 'Maak een button'. Wat is hier mis mee? Wat ontbreekt?" (laat studenten analyseren) -- **Slecht:** "Maak een button" (3 woorden - welke taal? stijl? kleur? AI moet alles gokken) +- **🎤 INTERACTIE:** "Hier staat: 'Maak een button'. Wat is hier mis mee?" +- **Slecht:** "Maak een button" - **WHY is dit slecht?** + - Welke taal? HTML, React, Vue, Angular - allemaal anders + - Welke stijl? Rond, vierkant, schaduw? + - Welke kleur? Blauw, rood, gradient? + - Hoe groot? Mobiel vs desktop? + - → AI moet gokken → generieke output → jij moet aanpassen → tijdverlies - **Goed:** "Maak een React button component met Tailwind CSS. Primary styling met blauwe achtergrond (#2563EB). Include hover state en loading state met spinner." - Je specificeert: technologie, styling, features - Resultaat: bruikbare code die je direct kunt gebruiken @@ -275,7 +302,12 @@ - **2. Context:** "Je werkt aan een SaaS landingspagina voor projectmanagement tool" - **3. Taak:** "Maak een hero section met headline, subtitel, call-to-action button" - **4. Format:** "Gebruik React en Tailwind CSS. Geef alleen code, geen uitleg." -- Niet altijd alle vier nodig, maar meer context = beter resultaat +- **🎤 INTERACTIE:** "Welk element vinden jullie het belangrijkst? Rol, context, taak, of format?" (handopsteken) + - **Taak:** Enige verplichte element - zonder weet AI niet wat te doen. Maar alleen taak = generieke output + - **Context:** Maakt vaak grootste verschil. 'Maak button' vs 'Button voor medische app, oudere gebruikers' = heel andere output + - **Rol:** Helpt AI juiste 'stem' vinden. Senior developer ≠ beginner. Copywriter ≠ technisch schrijver + - **Format:** Voorkomt herschrijven. 'Geef alleen code' scheelt tijd +- Combinatie is krachtig. Niet altijd alle vier nodig, maar meer context = beter resultaat --- diff --git a/Les01-Introductie-AI/Les01-Docenttekst.md b/Les01-Introductie-AI/Les01-Docenttekst.md index ebd9b53..5525465 100644 --- a/Les01-Introductie-AI/Les01-Docenttekst.md +++ b/Les01-Introductie-AI/Les01-Docenttekst.md @@ -125,9 +125,18 @@ _[INTERACTIE: Quick poll]_ "Maar eerst - noem eens voorbeelden van AI die je vandaag misschien al hebt gebruikt. Denk aan je telefoon, apps, websites..." -_[Laat 3-4 studenten antwoorden - verwacht: Spotify aanbevelingen, Google Maps, autocorrect, gezichtsherkenning]_ +_[Laat 3-4 studenten antwoorden]_ -"Precies! Al die voorbeelden zijn AI. Maar wat is het dan precies?" +_[Verwachte antwoorden en hoe je erop reageert:]_ +- **Spotify/Netflix aanbevelingen:** "Ja! Die analyseert je luister/kijkgedrag en voorspelt wat je leuk vindt" +- **Google Maps routes:** "Precies - die voorspelt verkeer en berekent de snelste route" +- **Autocorrect/predictive text:** "Goed voorbeeld - dat is letterlijk next-word prediction, zoals ChatGPT" +- **Gezichtsherkenning (telefoon unlock):** "Ja, patroonherkenning in pixels" +- **Siri/Google Assistant:** "Taalverwerking - heel vergelijkbaar met ChatGPT" + +_[Als niemand antwoordt:]_ "Denk aan je telefoon vanochtend. Heb je getypt? Autocorrect. Route gepland? Google Maps. Muziek geluisterd? Spotify kiest nummers voor je. Dat is allemaal AI." + +"Al die voorbeelden zijn AI. Maar wat is het dan precies?" "AI, of Artificial Intelligence, is een verzamelnaam. Het zijn computersystemen die taken kunnen uitvoeren waarvoor normaal menselijke intelligentie nodig is." @@ -155,6 +164,8 @@ _[INTERACTIE: Laat studenten raden]_ _[Laat 2-3 studenten antwoorden - noteer antwoorden kort, bouw spanning op]_ +_[Korte samenvatting antwoord:]_ "Het korte antwoord: het voorspelt steeds het volgende woord. Meer niet. Maar het doet dat zó goed dat het lijkt alsof het 'denkt'." + "Interessante ideeën. De werkelijkheid is fascinerend, en als je dit snapt, snap je ook waarom AI soms briljant is en soms complete onzin produceert." "Een Large Language Model - een LLM - is getraind op gigantische hoeveelheden tekst. En met gigantisch bedoel ik: miljarden pagina's. Boeken, websites, Wikipedia, wetenschappelijke papers, code repositories. Een groot deel van wat ooit op het internet is gepubliceerd." @@ -195,10 +206,34 @@ _[Wijs naar het voorbeeld]_ _[Wacht op antwoorden]_ -"Precies! 'Melk' of 'suiker'. Het model berekent voor elk mogelijk woord de kans dat het volgt. En dan kiest het - meestal het meest waarschijnlijke, maar niet altijd. Er zit wat randomness in, anders kreeg je steeds hetzelfde antwoord." +"Precies! 'Melk' of 'suiker'. Het model berekent voor elk mogelijk woord de kans dat het volgt. En dan kiest het - meestal het meest waarschijnlijke, maar niet altijd." + +_[INTERACTIE: Testen van begrip]_ + +"Vraag: als je ChatGPT 10 keer precies dezelfde vraag stelt, krijg je dan 10 keer hetzelfde antwoord?" + +_[Laat handopsteken - wie denkt ja, wie denkt nee]_ + +"Het antwoord is: nee! Er zit bewust randomness in - dit heet de 'temperatuur' parameter." + +"**Wat is temperatuur?** Stel, het model berekent: 'melk' heeft 60% kans, 'suiker' heeft 35% kans, 'room' heeft 5% kans. Bij lage temperatuur kiest het bijna altijd 'melk'. Bij hoge temperatuur gooit het vaker een dobbelsteen en kiest het soms 'suiker' of zelfs 'room'." + +"**Waarom bestaat dit?** Anders kreeg je steeds exact hetzelfde antwoord - dat voelt robotachtig. Die variatie maakt het menselijker en creatiever. ChatGPT gebruikt standaard een gemiddelde temperatuur - genoeg variatie om interessant te zijn, maar niet zo hoog dat het onzin wordt." "Dit verklaart waarom je soms briljante antwoorden krijgt en soms onzin. Het model gokt slim, maar het blijft gokken." +_[INTERACTIE: Doordenker]_ + +"Maar wacht even - als LLMs alleen maar voorspellen wat het volgende woord is, hoe kunnen ze dan creatieve ideeën genereren? Hoe kan het iets 'nieuws' maken?" + +_[Laat 2-3 studenten antwoorden - verwacht: combinaties van bestaande kennis, patronen mixen, toeval/randomness]_ + +"Goede vraag en goed nagedacht! Het antwoord: het combineert patronen op nieuwe manieren." + +"**Hoe werkt dat?** Het model heeft miljarden teksten gelezen waarin concepten naast elkaar voorkomen. 'Koffie' staat vaak bij 'ochtend' en 'energie'. 'Strand' bij 'zon' en 'vakantie'. Als jij vraagt om iets nieuws - bijvoorbeeld 'een café op Mars' - dan combineert het patronen van 'café' met patronen van 'Mars' en 'ruimte'. Dat levert iets op dat nieuw lijkt." + +"**Waarom voelt het creatief?** Omdat de combinatie nieuw is voor jou, ook al zijn de losse onderdelen dat niet. Het is niet 'echt' creatief zoals een mens - het heeft geen intentie of inspiratie - maar het mixt bestaande kennis op manieren die wij als creatief ervaren." + "En dit brengt me bij iets heel belangrijks..." --- @@ -229,6 +264,22 @@ _[Praktische implicaties]_ "Wat betekent dit voor jullie als developers? Heel simpel: verifieer altijd. Kopieer nooit blindelings code van ChatGPT zonder te begrijpen wat het doet. Check of libraries bestaan. Test je code. Valideer feiten." +_[INTERACTIE: Probleemoplossend denken]_ + +"Maar hoe herken je een hallucinatie? Wat zijn rode vlaggen?" + +_[Laat studenten antwoorden]_ + +"Goede ideeën! Hier zijn de belangrijkste rode vlaggen én waarom:" + +"**Té specifieke details** - exacte cijfers, datums, namen. Waarom? Het model vult gaten in met wat 'waarschijnlijk' klinkt. Een paper uit '2019 door Dr. Smith et al.' klinkt geloofwaardig, maar is vaak verzonnen." + +"**Bronnen die je niet kunt vinden** - als je het Googelt en niets vindt, bestaat het waarschijnlijk niet. Het model genereert tekst die LIJKT op een bronvermelding." + +"**Onbekende npm packages** - dit is een klassieker. Ik heb zelf meegemaakt dat ChatGPT zo overtuigd was van een package dat hij bleef volhouden dat het bestond, terwijl de code steeds errors gaf. Hij genereerde zelfs 'documentatie' voor een package dat nooit heeft bestaan!" + +"**Verdacht zelfverzekerd over obscure onderwerpen** - het model weet niet wat het niet weet. Het klinkt even zelfverzekerd over iets dat het verzint als over iets dat waar is." + "AI is een tool, geen orakel. Het is ongelooflijk nuttig, maar je moet het behandelen als een junior collega die heel enthousiast is maar soms dingen verzint. Vertrouw, maar verifieer." _[INTERACTIE: Ervaring delen]_ @@ -267,9 +318,19 @@ _[Wijs naar de tabel]_ "Laten we het hebben over kosten. Want dat is een belangrijke vraag: moet je betalen voor AI?" +_[INTERACTIE: Peiling]_ + +"Even peilen: wie betaalt er al voor een AI tool? ChatGPT Plus, Claude Pro, Copilot? Steek je hand op." + +_[Tel handen, vraag 1-2 mensen waarom ze betalen]_ + +"Interessant! En de rest - waarom niet? Te duur? Gratis is goed genoeg?" + +_[Korte reacties - verwacht: gratis werkt prima, te duur, weet niet wat je extra krijgt]_ + _[Wijs naar de tabel]_ -"Het korte antwoord: nee! Er zijn zoveel gratis opties dat je voor deze hele cursus geen cent hoeft uit te geven." +"Het korte antwoord: voor deze cursus hoef je niks te betalen! Er zijn zoveel gratis opties dat je voor deze hele cursus geen cent hoeft uit te geven." "ChatGPT Free draait op GPT-5 - dat is al een heel krachtig model. Je kunt afbeeldingen uploaden, documenten analyseren, code genereren." @@ -325,14 +386,6 @@ _[Samenvatten]_ "Welke tool is het beste? Die vraag krijg ik vaak. En het eerlijke antwoord: het hangt af van wat je wilt doen." -_[INTERACTIE: Quick poll]_ - -"Even testen. Stel: je moet een PDF van 50 pagina's samenvatten. Welke tool zou je kiezen? ChatGPT, Claude, of iets anders?" - -_[Laat handopsteken of roepen - bespreek kort de antwoorden]_ - -"Interessant! Laten we kijken wat de beste keuze zou zijn voor verschillende taken." - _[Loop door de tabel]_ "Voor snelle code snippets - een functie schrijven, een bug fixen - zijn ChatGPT en Claude beide uitstekend. Ik wissel zelf regelmatig." @@ -401,7 +454,23 @@ _[Demonstreer waar dit staat]_ "Als je een nieuwe chat start, zie je een optie voor 'Temporary Chat'. Als je dit aanzet, wordt je gesprek niet opgeslagen in je geschiedenis en niet gebruikt om het model te trainen." -"Wanneer gebruik je dit? Als je werkt met gevoelige informatie. Client data. Interne bedrijfscode. Persoonlijke gegevens. Dan wil je niet dat dat in OpenAI's systemen terecht komt." +"Wanneer gebruik je dit?" + +_[INTERACTIE: Toepassen]_ + +"In welke situaties zou je tijdelijke chat willen gebruiken? Noem eens voorbeelden." + +_[Laat 2-3 studenten antwoorden]_ + +"Goede voorbeelden! Laat me uitleggen waarom dit belangrijk is:" + +"**Klantgegevens/bedrijfsdata** - waarom? Alles wat je naar ChatGPT stuurt kan gebruikt worden om het model te trainen. Stel je voor dat jouw klantgegevens straks in iemand anders' antwoord opduiken. Dat is een datalek." + +"**Medische/persoonlijke info** - waarom? Privacy-wetgeving zoals AVG/GDPR. Je mag dit niet zomaar delen met derden - en OpenAI is een derde partij." + +"**Interne bedrijfscode** - waarom? Intellectueel eigendom. Je wilt niet dat je geheime algoritme in de trainingsdata van een AI-model belandt." + +"Tijdelijke chat voorkomt dit allemaal - je gesprek wordt niet opgeslagen en niet gebruikt voor training." "Voor deze cursus maakt het niet uit, maar onthoud dit voor je professionele werk." @@ -551,7 +620,15 @@ _[INTERACTIE: Analyseren]_ _[Laat studenten antwoorden - verwacht: geen kleur, geen taal, geen stijl, geen grootte]_ -"Precies! Dit is wat de meeste mensen doen. Drie woorden. Welke programmeertaal? HTML? React? Vue? Welke stijl? Groot? Klein? Welke kleur? De AI moet alles gokken. En gokken leidt tot generieke output." +"Precies! Dit is wat de meeste mensen doen. Drie woorden." + +"**Waarom is dit slecht?** De AI weet niet:" +- "Welke programmeertaal? HTML, React, Vue, Angular - allemaal anders" +- "Welke stijl? Rond, vierkant, met schaduw?" +- "Welke kleur? Blauw, rood, gradient?" +- "Hoe groot? Klein voor mobiel, groot voor desktop?" + +"De AI moet alles gokken. En gokken leidt tot generieke output die je toch moet aanpassen. Je verliest tijd." _[Wijs naar de goede prompt]_ @@ -581,7 +658,23 @@ _[Wijs naar elk element]_ "Vier: Format. Hoe moet de output eruit zien. 'Gebruik React en Tailwind CSS. Geef alleen de code, geen uitleg.'" -"Je hoeft niet altijd alle vier te gebruiken, maar hoe meer context, hoe beter het resultaat." +_[INTERACTIE: Discussie]_ + +"Welk van deze vier elementen vinden jullie het belangrijkst? Rol, context, taak, of format?" + +_[Laat handopsteken per optie, vraag 1-2 mensen om hun keuze te verdedigen]_ + +"Interessante keuzes! Laat me uitleggen hoe elk element bijdraagt:" + +"**Taak** is het enige verplichte element - zonder taak weet de AI niet wat hij moet doen. Maar alleen een taak geeft vaak generieke output." + +"**Context** maakt vaak het grootste verschil. 'Maak een button' vs 'Maak een button voor een medische app waar oudere gebruikers op moeten klikken' - heel andere output." + +"**Rol** helpt de AI de juiste 'stem' te vinden. Een senior developer geeft andere code dan een beginner. Een copywriter schrijft anders dan een technisch schrijver." + +"**Format** voorkomt dat je output moet herschrijven. 'Geef alleen code' scheelt je tijd." + +"De combinatie is krachtig. Je hoeft niet altijd alle vier te gebruiken, maar hoe meer context, hoe beter het resultaat." ---