novi-lessons/Samenvattingen/Les08-Samenvatting.md

Les 8: Database Principles

---

Hoofdstuk

Deel 2: Technical Foundations (Les 5-9)

Beschrijving

Leer de basisprincipes van relationele databases voordat we Supabase gaan gebruiken. Begrijp tabellen, relaties, keys en normalisatie - essentiële kennis voor elke developer.

---

Te Behandelen

Wat is een Relationele Database?

Een database is: Een georganiseerde verzameling van data.

Relationeel betekent: Data is opgeslagen in tabellen die aan elkaar gerelateerd zijn.

Vergelijk het met Excel:

• Database = Excel workbook
• Tabel = Excel sheet
• Kolom = Excel kolom (field)
• Rij = Excel rij (record)

---

Tabellen, Kolommen en Rijen

Voorbeeld: Users tabel

id	name	email	created_at
1	Tim	tim@email.com	2024-01-15
2	Anna	anna@email.com	2024-01-16
3	Jan	jan@email.com	2024-01-17

Terminologie:

• Tabel: users
• Kolommen: id, name, email, created_at
• Rijen: 3 records (Tim, Anna, Jan)
• Cell: Eén specifieke waarde (bijv. "tim@email.com")

---

Data Types

Elke kolom heeft een type:

Type	Beschrijving	Voorbeeld
text / varchar	Tekst	"Tim", "Hello world"
integer / int	Hele getallen	1, 42, -5
decimal / numeric	Decimalen	19.99, 3.14
boolean	True/False	true, false
timestamp	Datum + tijd	2024-01-15 14:30:00
uuid	Unieke identifier	a1b2c3d4-e5f6-...

Kies het juiste type:

• Prijs? → decimal (niet integer, want centen)
• Is actief? → boolean
• Naam? → text
• Aantal? → integer

---

Primary Keys

Wat: Een kolom die elke rij UNIEK identificeert.

Regels:

• Moet uniek zijn per rij
• Mag nooit NULL zijn
• Verandert nooit

Voorbeeld:

users
------
id (PRIMARY KEY)  | name  | email
1                 | Tim   | tim@email.com
2                 | Anna  | anna@email.com

Waarom niet email als primary key?

• Emails kunnen veranderen
• id is stabiel en snel

---

Foreign Keys

Wat: Een kolom die verwijst naar de primary key van een andere tabel.

Voorbeeld: Posts tabel

posts
------
id | title          | user_id (FOREIGN KEY → users.id)
1  | "Mijn blog"    | 1
2  | "Hello world"  | 1
3  | "Tips"         | 2

Wat zegt dit?

• Post 1 en 2 zijn van user 1 (Tim)
• Post 3 is van user 2 (Anna)

---

Relatie Types

One-to-Many (1:N) - Meest voorkomend!

Eén user → meerdere posts
Eén category → meerdere products

One-to-One (1:1) - Zeldzaam

Eén user → één profile

Many-to-Many (N:N) - Via tussentabel

Posts ↔ Tags (een post heeft meerdere tags, een tag heeft meerdere posts)

---

One-to-Many Voorbeeld

users                      posts
------                     ------
id | name                  id | title      | user_id
1  | Tim       ←────────── 1  | "Blog 1"   | 1
2  | Anna      ←────┬───── 2  | "Blog 2"   | 1
                    └───── 3  | "Tips"     | 2

Lees: Tim heeft 2 posts, Anna heeft 1 post.

---

Many-to-Many met Tussentabel

posts                post_tags              tags
------               ---------              ------
id | title           post_id | tag_id       id | name
1  | "React tips"    1       | 1            1  | "react"
2  | "CSS guide"     1       | 2            2  | "frontend"
                     2       | 2            3  | "css"
                     2       | 3

Lees:

• Post 1 heeft tags: react, frontend
• Post 2 heeft tags: frontend, css

---

Normalisatie Basics

Probleem: Data duplicatie

orders (SLECHT)
------
id | customer_name | customer_email    | product_name | price
1  | Tim           | tim@email.com     | Laptop       | 999
2  | Tim           | tim@email.com     | Phone        | 699
3  | Anna          | anna@email.com    | Laptop       | 999

Problemen:

• Tim's email staat 2x (als hij verandert: 2 plekken updaten)
• "Laptop" en prijs staan 2x

---

Genormaliseerde Versie

users                  products              orders
------                 --------              ------
id | name  | email     id | name   | price   id | user_id | product_id
1  | Tim   | tim@...   1  | Laptop | 999     1  | 1       | 1
2  | Anna  | anna@...  2  | Phone  | 699     2  | 1       | 2
                                             3  | 2       | 1

Voordelen:

• Elk gegeven staat 1x
• Update op 1 plek
• Minder opslagruimte

---

NULL Values

NULL = "geen waarde" (niet 0, niet "")

users
------
id | name | phone
1  | Tim  | 0612345678
2  | Anna | NULL        ← Geen telefoon bekend

Wanneer NULL toestaan?

• Optionele velden (phone, description)
• Niet bij verplichte velden (name, email)

---

Defaults

Automatische waarde als je niks opgeeft:

todos
------
id | title        | completed | created_at
   |              | DEFAULT: false | DEFAULT: now()

Bij INSERT INTO todos (title) VALUES ('Test'):

id | title  | completed | created_at
1  | Test   | false     | 2024-01-15 10:30:00

---

Database Schema Tekenen

Tools: draw.io, Excalidraw, pen en papier

Conventie:

┌──────────────┐         ┌──────────────┐
│    users     │         │    posts     │
├──────────────┤         ├──────────────┤
│ id (PK)      │───┐     │ id (PK)      │
│ name         │   │     │ title        │
│ email        │   └────→│ user_id (FK) │
│ created_at   │         │ content      │
└──────────────┘         │ created_at   │
                         └──────────────┘

PK = Primary Key FK = Foreign Key Pijl = Relatie richting

---

Tools

• Pen en papier / Excalidraw / draw.io
• Supabase Table Editor (vooruitblik)

---

Lesopdracht (2 uur)

Database Design Oefening

Deel 1: Blog Database Ontwerpen (45 min)

Ontwerp een database voor een blog met:

• Users (kunnen posts schrijven)
• Posts (hebben een auteur)
• Comments (op posts, door users)

Voor elke tabel:

1. Teken de tabel met kolommen
2. Bepaal data types
3. Markeer Primary Keys
4. Markeer Foreign Keys
5. Teken de relaties

Deel 2: Normalisatie Oefening (30 min)

Gegeven deze "slechte" tabel:

library
-------
book_title | author_name | author_email | borrower_name | borrowed_date
"1984"     | "Orwell"    | orwell@...   | "Tim"         | 2024-01-15
"1984"     | "Orwell"    | orwell@...   | "Anna"        | 2024-01-10
"Dune"     | "Herbert"   | herbert@...  | "Tim"         | 2024-01-12

Normaliseer naar aparte tabellen:

1. Welke entiteiten zie je?
2. Maak aparte tabellen
3. Voeg relaties toe

Deel 3: Eindproject Schema (45 min)

Ontwerp het database schema voor jouw eindproject:

1. Welke entiteiten heb je nodig?
2. Teken elke tabel met kolommen
3. Bepaal relaties
4. Documenteer je keuzes

Deliverable

• Blog database schema (tekening)
• Genormaliseerde library database
• Eindproject database schema

---

Huiswerk (2 uur)

Verdieping en Voorbereiding

Deel 1: Eindproject Schema Uitwerken (1 uur)

Werk je database schema volledig uit:

1. Per tabel:

   • Naam
   • Alle kolommen met data types
   • Primary key
   • Foreign keys
   • Defaults
   • Nullable fields

2. Documenteer:

   • Waarom deze structuur?
   • Welke relaties?
   • Eventuele alternatieve overwegingen

Deel 2: Supabase Account (30 min)

Bereid je voor op volgende les:

1. Maak account op supabase.com
2. Verken de interface
3. Bekijk de Table Editor

Deel 3: Reflectie (30 min)

Beantwoord deze vragen (kort):

1. Wat is het verschil tussen primary en foreign key?
2. Waarom normaliseren we data?
3. Wanneer gebruik je one-to-many vs many-to-many?
4. Welke tabellen heeft jouw eindproject nodig?

Deliverable

• Volledig uitgewerkt database schema voor eindproject
• Supabase account aangemaakt
• Reflectie vragen beantwoord

---

Leerdoelen

Na deze les kan de student:

• Uitleggen wat een relationele database is
• Tabellen, kolommen en rijen beschrijven
• De juiste data types kiezen
• Primary keys en hun doel uitleggen
• Foreign keys en relaties begrijpen
• One-to-many en many-to-many relaties herkennen
• Het probleem van data duplicatie identificeren
• Een database normaliseren
• NULL values en defaults begrijpen
• Een database schema ontwerpen en tekenen