Files

2026-06-07 10:44:05 +02:00

9.9 KiB

Raw Permalink Blame History

Les 5 — Lesstof

Next.js Basics — het React framework

Vak: Technical Foundations Vorige les: Les 4 — TypeScript Fundamentals Volgende les: Les 6 — Next.js QuickPoll deel 2

Inhoud

Waarom Next.js
App Router vs Pages Router
Setup — eerste project
Folder-structuur
Pages + Layouts
Server Components vs Client Components
Routing — dynamic + nested
Data fetching basics
Styling met Tailwind
Loading + Error states
QuickPoll — het project van deze les

1. Waarom Next.js

React alleen is een UI-library — niet meer. Voor een echte website heb je nodig:

Routing (welke URL → welke pagina)
Server-side rendering (SEO + snelle first paint)
API endpoints
Image optimization, fonts, caching
Deployment

Next.js voegt dit allemaal toe bovenop React. Standaard framework van Vercel.

Waarom Next.js voor deze leerlijn

Industrie-standaard sinds 2022
Werkt naadloos met Vercel deploy (Les 15)
Server Components + Client Components — modern paradigm
TypeScript first-class
AI tools (Cursor, v0) zijn geoptimaliseerd voor Next.js

Andere keuzes (Remix, Astro, SvelteKit) bestaan, maar Next.js is de breedst gebruikte.

2. App Router vs Pages Router

Next.js heeft twee router-systemen — historisch gegroeid:

Pages Router (legacy, sinds 2016)

pages/ folder
File = route. pages/about.tsx → /about
_app.tsx, _document.tsx, getServerSideProps, ...

App Router (sinds Next.js 13, default sinds 14)

app/ folder
File = route. app/about/page.tsx → /about
Server Components by default
Layouts, nested routing, loading states als file
React Server Components paradigm

In deze leerlijn: App Router. Alle nieuwe projecten = App Router.

3. Setup — eerste project

Create

pnpm create next-app@latest quickpoll \
  --typescript --tailwind --app --no-src-dir --import-alias "@/*"
cd quickpoll
pnpm dev

Open localhost:3000 → werkt.

Wat krijg je out-of-the-box

TypeScript geconfigureerd
Tailwind CSS v4
ESLint
Hot reloading
File-based routing
Optimized fonts (Geist)

4. Folder-structuur

quickpoll/
├── app/
│   ├── layout.tsx        # Root layout — wraps every page
│   ├── page.tsx          # Homepage (/)
│   ├── globals.css       # Tailwind imports
│   ├── about/
│   │   └── page.tsx      # /about
│   └── poll/
│       └── [id]/
│           └── page.tsx  # /poll/123 (dynamic)
├── components/           # Herbruikbare components
├── lib/                  # Utility code
├── public/               # Static files
├── next.config.ts
├── tsconfig.json
└── package.json

File-conventies

Filename	Wat
`page.tsx`	De pagina-component voor deze route
`layout.tsx`	Wraps children met persistent UI
`loading.tsx`	Loading state
`error.tsx`	Error boundary
`not-found.tsx`	404 voor deze route
`route.ts`	API endpoint

5. Pages + Layouts

Page

// app/about/page.tsx
export default function AboutPage() {
  return <h1>About us</h1>;
}

Layout

// app/layout.tsx
export default function RootLayout({ children }: { children: React.ReactNode }) {
  return (
    <html lang="nl">
      <body>
        <nav>...</nav>
        {children}
        <footer>...</footer>
      </body>
    </html>
  );
}

Layouts zijn persistent — niet ge-remount tussen pagina-navigaties. State blijft.

Nested layouts

app/
├── layout.tsx           # Root — alle pagina's
├── (marketing)/
│   ├── layout.tsx       # Layout voor marketing pages
│   ├── page.tsx
│   └── about/page.tsx
└── dashboard/
    ├── layout.tsx       # Layout voor dashboard
    └── page.tsx

(marketing) = "route group" — geen URL-segment, alleen voor file-organisatie.

6. Server Components vs Client Components

App Router's grootste paradigm-shift.

Server Component (default)

// app/page.tsx — runt op de server
export default async function Home() {
  const data = await fetch("https://api.example.com/posts").then(r => r.json());
  return <ul>{data.map(p => <li key={p.id}>{p.title}</li>)}</ul>;
}

Draait alleen op server
Geen useState, geen useEffect, geen browser-APIs
Mag async zijn — await data fetching direct
Geen JavaScript naar client (kleinere bundle)

Client Component

// components/Counter.tsx
"use client";
import { useState } from "react";

export function Counter() {
  const [count, setCount] = useState(0);
  return <button onClick={() => setCount(count + 1)}>{count}</button>;
}

"use client" directive bovenaan
Gewoon React — hooks, events, state
Wordt JavaScript naar browser

Wanneer welke

	Server	Client
Data fetching	✓	(kan, niet ideaal)
Hooks (useState, etc.)	✗	✓
Event handlers (onClick)	✗	✓
Browser APIs (localStorage)	✗	✓
SEO content	✓	(werkt, minder ideaal)

Vuistregel: Server by default. "use client" alleen als nodig.

7. Routing — dynamic + nested

Static route

app/about/page.tsx → /about

Dynamic route

app/poll/[id]/page.tsx → /poll/abc-123

In de component:

export default async function Poll({ params }: { params: Promise<{ id: string }> }) {
  const { id } = await params;
  return <div>Poll {id}</div>;
}

Vanaf Next.js 16: params is een Promise (was object).

Catch-all routes

app/docs/[...slug]/page.tsx → /docs/a/b/c

params.slug = ["a", "b", "c"].

Link tussen pages

import Link from "next/link";

<Link href="/about">About</Link>
<Link href={`/poll/${id}`}>Bekijk poll</Link>

Link = client-side navigatie (geen full page reload).

8. Data fetching basics

In Server Component

async function getPolls() {
  const res = await fetch("https://api.example.com/polls", {
    next: { revalidate: 60 }, // cache 60 sec
  });
  return res.json();
}

export default async function Home() {
  const polls = await getPolls();
  return <PollList polls={polls} />;
}

Cache opties

fetch(url, { cache: "force-cache" })        // permanent (default)
fetch(url, { next: { revalidate: 60 } })     // ISR — herval na 60s
fetch(url, { cache: "no-store" })            // nooit cachen (live)

In Client Component

"use client";
import { useEffect, useState } from "react";

export function Live() {
  const [data, setData] = useState(null);
  useEffect(() => {
    fetch("/api/data").then(r => r.json()).then(setData);
  }, []);
  return data ? <p>{data.value}</p> : <p>Loading...</p>;
}

Voor interactiviteit. Of via TanStack Query (komt later).

9. Styling met Tailwind

Tailwind = utility-first CSS framework. Class per CSS-property.

Basics

<div className="flex items-center gap-4 p-4 bg-white rounded-lg shadow">
  <h2 className="text-2xl font-bold text-gray-900">Hello</h2>
  <p className="text-sm text-gray-500">World</p>
</div>

Responsive

<div className="text-sm md:text-base lg:text-lg">

Default = mobile
md: = tablet+ (768px+)
lg: = desktop+ (1024px+)

Hover, focus, dark

<button className="bg-blue-500 hover:bg-blue-600 focus:ring-2 dark:bg-blue-700">

Wanneer custom CSS

99% niet nodig. Bij echt aparte animations, complexe selectors → CSS module.

10. Loading + Error states

loading.tsx

// app/poll/[id]/loading.tsx
export default function Loading() {
  return <div className="animate-pulse">Loading poll...</div>;
}

Toont automatisch wanneer page-component nog await is.

error.tsx

"use client";
export default function Error({ error, reset }: {
  error: Error;
  reset: () => void;
}) {
  return (
    <div>
      <h2>Oops: {error.message}</h2>
      <button onClick={reset}>Probeer opnieuw</button>
    </div>
  );
}

Vangt errors in deze route subtree.

not-found.tsx

export default function NotFound() {
  return <h1>404 — Pagina niet gevonden</h1>;
}

Custom 404 voor deze route. Trigger met notFound() helper.

11. QuickPoll — het project van deze les

We bouwen QuickPoll — een mini-app voor snelle peilingen. Stack: Next.js + TypeScript + Tailwind.

Wat we deze les bouwen (Part 1)

Setup van het project
Homepage met form om nieuwe poll te maken
Hardcoded poll-data in een TS-file (in-memory)
Detail-pagina voor een poll
Voting werkt via button-click (lokaal in state)

Volgende les (Les 6 — Part 2)

Server actions voor vote submission
Loading + error states
Polish van de UI
Setup voor database (komt in Les 7)

Architectuur

app/
├── page.tsx                # Homepage — lijst polls + create form
├── poll/
│   └── [id]/
│       └── page.tsx        # Detail page met voting
├── components/
│   ├── PollForm.tsx        # Client — create poll form
│   └── VoteForm.tsx        # Client — stemmen
└── lib/
    └── data.ts             # In-memory poll store

In Les 7 vervangen we lib/data.ts door echte Supabase queries — en QuickPoll wordt productie-ready.

Bronnen

Next.js docs: https://nextjs.org/docs
App Router intro: https://nextjs.org/docs/app/getting-started
Server Components: https://nextjs.org/docs/app/getting-started/server-and-client-components
Tailwind v4 docs: https://tailwindcss.com/docs
Next.js Learn (interactief): https://nextjs.org/learn
shadcn/ui (component library): https://ui.shadcn.com

9.9 KiB Raw Permalink Blame History